Jumat, 22 Agustus 2014

Wis Umum



Waosan : 1 Tesalonika 4 : 1 – 8  |  Pamuji : KPK 190 : 1, 2
Nats: “Awit Gusti Allah anggene nimbali kita, ora supaya alaku rusuh ananging supaya nindakake apa kang becik.” [ayat 7]
Perkawis umum utawi limrah artosipun perkawis ingkang sampun biasa kita panggihi ing gesang sadinten-dinten. Anak-anak ingkang pinter-pinter ing jaman sapunika sampun umum, awit gizi lan pendidikanipun ingkang langkung terjamin. Bocah cilik nakal, “ora gelem meneng”, ugi limrahipun lare sapunika. Sekolah ngantos inggil, nggih sampun umum.
Bab limrah/ umum punika mboten namung babagan perkawis ingkang sae, ananging ugi perkawis ingkang awon. Contonipun bab nyogok supados urusan enggal rampung, dados TKI/TKW karana alasan kabetahan brayat, wekdal wangsul brayat dados bubrah, ngerpek wekdal ujian, nikah ing sajawinipun greja lajeng mratobat beres. Punika kadosipun ugi kahanan ingkang sampun limrah ing sakiwa tengen kita. Karana karaos umum, menawi tiyang Kristen nglampahi perkawis sedaya punika kala wau asring karaos entheng kemawon, mboten wonten beban punapa-punapa.
Menawi sedaya tiyang Kristen ndadosaken perkawis ing nginggil punika limrah/biasa, lajeng ingkang mboten biasa punika ingkang kados pundi? Menawi perkawis punika mboten dipun tingali dados masalah malih, tamtu mboten perlu wontenipun tiyang Kristen. Awit mboten wonten bentenipun antawis tiyang Kristen kaliyan tiyang-tiyang sanesipun.
“Wong Kristen aja ilang jati dirine!” Mbokmenawi punika ingkang dados inti saking reraosan dinten punika. Awit Gusti Allah anggene nimbali kita, ora supaya alaku rusuh, ananging supaya nindakake apa kang becik.” (ayat 7). Kita punika katimbalan dados manungsa ingkang ora umum. Menawi nindakaken perkawis ingkang ala punika umum, kita kedah nindakaken kosok wangsulipun. Sedaya urusan dipun lampahi kanthi njalur. Dredah dipun rampungaken kanthi ati lan pikiran adhem.  Dados TKI, TKW ingkang siap tetebihan kaliyan brayat. Jujur ing kesagedanipun piyambak wekdal ujian, lan njagi iman kapitadosan punapaa kemawon tantanganipun. Taksih saged ta tiyang Kristen? [PKS]
Ngaku Kristen, kudu wani urip “ora umum”!

Kamis, 21 Agustus 2014

Kasih Yang Berbuah



Bacaan : 1 Tesalonika 3 : 4 – 13  |   Nyanyian : KJ 447
Nats: “Dan kiranya Tuhan menjadikan kamu bertambah-tambah dan berkelimpahan dalam kasih seorang terhadap yang lain dan terhadap semua orang, sama seperti kami juga mengasihi kamu.” [ayat 12]

Seorang anak kecil kedapatan mencuri obat-obatan di sebuah toko obat. Dengan marahnya ibu pemilik toko menampar anak kecil itu. Seorang laki-laki pemilik warung makan mendekati mereka, dan ia bertanya kepada anak itu: “Apakah ibumu sakit?” Anak itu hanya menunduk dan terdiam, mungkin ia masih dalam ketakutannya. Tak perlu menunggu jawaban dari bocah kecil itu, bapak pemilik warung itu meminta obat-obatan dari si ibu lalu membayarnya. Ia juga memberikan sebungkus sup hangat kepada anak kecil itu. Segera setelah diterimanya semuanya itu, si anak segera berlari meninggalkannya tanpa sepatah ucapan terima kasih keluar dari mulutnya.
Tiga puluh tahun berlalu, bapak pemilik warung itu jatuh sakit dan kali ini sakitnya bukan sakit yang biasa. Keluarganya tak memiliki uang untuk membiayai pengobatannya yang mahal. Mereka sudah bersiap menjual rumah, satu-satunya harta yang dimiliki. Namun keesokan paginya, mereka menemukan sepucuk surat tagihan dari rumah sakit. Namun anehnya, tidak ada biaya yang harus dibayar, karena semuanya telah lunas. Di bagian bawah surat itu tertulis: “Semuanya telah dibayar lunas tiga puluh tahun yang lalu, dengan obat-obatan dan sebungkus sup yang hangat.” Rupanya anak kecil itu telah menjadi dokter di rumah sakit itu, dan dia telah membayar kasih yang telah diterimanya tiga puluh tahun yang lalu.
Kelimpahan kasih yang dibagikan kepada orang lain, ternyata dapat menjadi awal bagi orang lain untuk belajar mengasihi juga. Sama seperti kasih yang diberikan oleh bapak pemilik warung itu kepada anak kecil tersebut, ternyata telah menjadikan anak itu menjadi orang dewasa yang memiliki kasih. Kasih yang ditanamkan oleh Paulus kepada jemaat di Tesalonika ternyata telah berbuah, jemaat telah belajar untuk saling mengasihi. Bagaimana dengan kita? Sudahkah kita dapat hidup saling mengasihi?  Apa buktinya? Carilah! [DK]
“Kasih yang kita tanam pasti akan berbuah pada saatnya, meskipun kita tidak melihatnya. Tanamlah!”

Rabu, 20 Agustus 2014

Iba Endah Papan Paleremanku



Waosan : Wahyu 21 : 9b – 14  I  Pamuji KPK 321 : 1, 2, 3
Nats: “Aku dituduhi kutha Yerusalem kang suci tumurun saka swarga, saka Gusti Allah” [ayat 10b]
Rikala kula badhe pensiun, kula wiwit ngangen-angen griya ingkang badhe kula panggeni mangke sasampunipun pensiun. Kula wiwit mbayangaken, mendah bingah yen saged manggen griya enggal kangge menikmati masa pensiun, griya ingkang mapan ing lokasi tenang, celak kaliyan tanggi, mboten ageng, wonten kamar khusus kangge nyimpen buku-buku, latar kebak rumput ijem, wonten sekar, lsp. Senadyan griya kalawau dereng wonten wujudipun, nanging kula sampun kasengsem lan wiwit bingah. Gusti maringi tuntunan ingkang langkung cetha lan ing wekdal kula pensiun, saestu kula dipun parengaken manggen griya ingkang dados idham-idhaman kula.
Pangandika menika isi gegambaran bab ‘Kitha Yerusalem ingkang enggal’ mekaten: lokasinipun mapan ing gunung ingkang ageng lan inggil sanget, tumurun saking swarga, saking Gusti Allah, lan kebak kaluhuran sarta cahya kamulyanipun Allah. Kitha wau nggilap gumebyar kados inten lan bening kados kristal. Tembokipun mubeng, ageng, lan inggil. Gapuranipun wonten 12 lan dipun jagi dening malaikat 12. Lawang gapura dipun serati nami taleripun bangsa Israel ingkang cacahipun 12. Pondhasinipun tembok mubeng ngangge sela 12 ingkang dipun serati naminipun para rasulipun Sang Cempe cacahipun 12.
Gegambaran bab kithanipun Gusti Allah ingkang enggal lan ingkang ngedab-edabi menika minangka pralambang lan nedahaken minangka ‘griya’ kita ingkang enggal. Ing ngriku kita dipun parengaken manggen sesarengan kaliyan Gusti Allah. Wujud lan kaendahanipun mboten saged dipun gambaraken lan dipun bayangaken. Kita mboten badhe kuciwa!
‘Yerusalem enggal’ minangka satunggaling gambaran ‘Rumah masa depan’ kagunganipun Gusti Allah kangge umatipun. Kalihwelas suku Israel minangka perwakilan sedaya tiyang pitados ing Prajanjian Lami; 12 rasul minangka pralambang perwakilan greja. Dados, kalih bangsa inggih menika Yunani (manca) lan Yahudi ingkang pitados dhumateng Gusti Allah badhe gesang sesarengan ing langit lan bumi ingkang enggal. Amin.[Esha]
“Kawula ngantya nagri swarga, nagrining tyang manteb pracaya.”

Selasa, 19 Agustus 2014

Kritik



Bacaan  :  Matius 23 : 23 – 26  |  Pujian :  KJ 278
Nats: “Celakalah kamu….” [ayat 23]

“Mila panjenengan asli saking Jawi Wetan, Bu? Lha Basa Jawanipun kados piyantun klairan Sala lo…”
Ini adalah tanggapan yang disampaikan oleh seorang anggota Majelis setelah saya selesai menyampaikan khotbah berbahasa jawa pertama saya di salah satu daerah di Jawa Tengah. Mendengar tanggapan itu tentu saya tersipu-sipu malu, karena beberapa kata bahasa Jawa khas Jawa Timur yang saya gunakan dalam khotbah tadi sempat membuat warga Jemaat tertawa (padahal saya tak bermaksud melawak!). Ya, malam itu saya mendapat sebuah kritik yang dibungkus dengan pujian. Memang tak menyakitkan, tapi membuat saya sadar kekurangan diri.

Tak mudah memang menyampaikan apalagi menerima kritik. Bacaan kita hari ini menunjukkan bagaimana Tuhan Yesus menyampaikan kritik keras yang ditujukan kepada para ahli Taurat dan orang-orang Farisi. Ahli Taurat adalah golongan orang Yahudi terpelajar yang telah menempuh pendidikan khusus dalam bidang Hukum Taurat, mereka memiliki banyak pengetahuan tentang tafsiran Kitab Suci dan dapat mengambil keputusan-keputusan dalam permasalahan yang menyangkut agama. Sedang orang Farisi adalah golongan elite yang memiliki minat khusus terhadap ritual peribadatan dan merasa golongan mereka lebih suci dibandingkan dengan orang Yahudi lainnya. Namun, justru pada golongan elite dan terpelajar inilah Tuhan Yesus menyampaikan kritik tajam dan pedas yang selalu diawali dengan frase, “Celakalah kamu…” yang dilanjutkan dengan pola yang hampir sama yaitu: kritik terhadap kemunafikan. Bahwa persepuluhan selalu dibayar, namun mengabaikan keadilan, belas kasihan dan kesetiaan (ay.23); nyamuk ditapiskan, tapi unta ditelan (ay.24) dan cawan dibersihkan hanya di bagian luar, tetapi sebelah dalam penuh dengan kerakusan (ay. 25).
Membaca kritikNya ini, mari sejenak berintropeksi diri. Apa yang selama ini kita lakukan? Apakah ibadah-ibadah kita hanyalah ritual tanpa makna karena lupa mewujudkan kasih? Apakah kita hanya sibuk memoles tampak luar tapi melupakan kemurnian hati? Ah….jangan sampai kritik Tuhan Yesus itu ditujukan kepada kita juga! [Rhe]
“Kritik adalah bukti bahwa kita perlu memperbaiki diri.”

Senin, 18 Agustus 2014

Bodho Lan Picak



Waosan : Mateus 23 : 13 – 22 | Pujian KPK 47 : 3
Nats : Heh, kowe wong-wong bodho lan picak, endi sing luwih wigati, emas apa Padaleman Suci sing nucekake emase? [ayat 17]
Tiyang ingkang bodho secara nalar, dereng tamtu picak secara wadhag. Nanging tiyang ingkang bodho secara nalar saged ugi picak secara kawruh. Tiyang ingkang picak secara wadhag, dereng tamtu bodho secara nalar. Nanging tiyang ingkang picak secara nalar saged ugi bodho secara kawruh.
Ugi ing babagan karohanen tiyang ingkang kawastanan bodho lan picak secara rohani, boten nggadhahi kawruh babagan karohanen ingkang pener lan leres. Boten sumerep pundi ingkang leres lan pundi ingkang lepat, pundi ingkang kedah katindakaken lan pundi ingkang dipun awisi. Ingkang dipun pikiraken namung kadospundi caranipun saged untung lan kasil. Agami dipun pluntir kangge kauntungan pribadi. Para ahli Toret lan para tiyang Farisi, dening Gusti Yesus kawastanan tiyang ingkang bodho lan picak. Bab menika cetha wonten ing cak-cakaning gesang ingkang benten, malah lelawanan kaliyan piwulang agami ingkang dipun wulangaken:
  •   Ngancingi lawange Kratoning Swarga, ngalang-alangi wong sing arep mlebu,
  •   Nguntal omahe randha-randha nganti entek,
  •   Ndadekake wong sing wis mratobat dadi wong naraka nganti tikel pindho alane.
Srana tumindak, tetembungan, tingkah polah, saged kemawon kita ngancingi korining swarga kagem tiyang sanes. Tiyang ingkang badhe mlebet boten tamtu: “jare wong Kristen kok ngono, jare Kristen kok ora ngristeni.” Kita saged ugi nindhes tiyang ingkang ringkih, sekeng, “mencari kesempatan dalam kesempitan”. Boten paring tuntunan lan tuladha ingkang sae tumraping tiyang ingkang sampun mratobat, nanging malah kepara njlomprongaken dhateng margi ingkang lepat, ndadosaken tiyang nraka ingkang tikel pindho awonipun katimbang kita. Ing dinten pengetan 17 Agustus punika kita sami dipun engetaken “aja dadi pemimpining bangsa kang bodho lan picak, ananging dadia pemimpining bangsa kang pinter lan melèk”; “aja dadi panuntuning agama kang bodho lan picak…. ananging dadia panuntuning agama kang pinter lan melèk!” Amin[SS]
“Dadia wuta marang panggodha, melèka marang kautaman!”